Ημερίδα για τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών στο 1ο Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πορταριάς «Ν. Τσοποτός»

Το 1^ο Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Πορταριάς «Ν. Τσοποτός», σε συνεργασία με  τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Μαγνησίας, τη Σχολική Σύμβουλο της 5^ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας, την Ελληνογερμανική Αγωγή, το Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστημών (ΕΚΦΕ) Μαγνησίας και την υποστήριξη του  Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, διοργανώνουν το Σάββατο 25 Μαΐου 2013 στην Πορταριά ημερίδα με θέμα:  «Θεωρία και Πράξη της Διδακτικής των Φυσικών Επιστημών στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση».

Επιθυμώντας η ημερίδα να έχει το μεγαλύτερο δυνατό αλληλεπιδραστικό χαρακτήρα, για τους συμμετέχοντες, ο σχεδιασμός της κινήθηκε σε δύο κατευθύνσεις. Στη πρώτη κατεύθυνση σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε ένα θεωρητικό πλαίσιο, με εισηγήσεις, που αφορά θεωρητικά θέματα διδακτικής των Φυσικών Επιστημών και σχετίζεται κυρίως με τη γλώσσα. Οι εισηγήσεις θα πραγματοποιηθούν στην αίθουσα συνεδρίων του Ξενοδοχείου Πορταριά.

Σε παράλληλη κατεύθυνση σχεδιάστηκαν και οργανώθηκαν, στο χώρο του Δημοτικού Σχολείου, εργαστήρια πρακτικής εφαρμογής. Σε αυτά θα αναπτυχθούν εκπαιδευτικά σενάρια, δραστηριότητες και "καλές πρακτικές", για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή στη διδασκαλία, θεμάτων και ενοτήτων που σχετίζονται με τις Φυσικές Επιστήμες. Ο αριθμός των συμμετεχόντων που μπορούν να λάβουν μέρος σε κάθε εργαστήριο είναι περιορισμένος και γι αυτό το λόγο θα πραγματοποιηθούν δύο ανεξάρτητες συνεδρίες. Για την διευκόλυνση τους οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επιλέξουν, από ένα διαφορετικό εργαστήριο σε κάθε συνεδρία και μέσω του σχετικού συνδέσμου να δηλώσουν συμμετοχή σε αυτό.

Μπορείτε να ενημερωθείτε για το πλήρες πρόγραμμα της ημερίδας αλλά και να δηλώσετε συμμετοχή στα εργαστήρια στην ηλεκτρονική διεύθυνση science4primaryschooleducators.webnode.gr  Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε με το 2428090240 Καραγιάννης Ηρακλής ή με το 6976559659 Μακρής Νικόλαος.

Στους συμμετέχοντες θα χορηγηθούν βεβαιώσεις συμμετοχής.

Ο μικρόκοσμος μέσα από Video

Μια σειρά που απευθύνεται στους μαθητές των τελευταίων τάξεων του Δημοτικού. Μια ομάδα παιδιών επισκέπτεται το εργαστήριο φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και έρχεται σε επαφή με την έννοια του Μικρόκοσμου. Η σειρά μπορεί να βοηθήσει όσους εκπαιδευτικούς, προαιρετικά, προσπαθήσουν να ερμηνεύσουν έννοιες και φαινόμενα των Φυσικών Επιστημών με βάση το μικρόκοσμο. Πατήστε εδώ

Εικονικό ταξίδι στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Νέας Υόρκης

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Νέας Υόρκης παρέχει τη δυνατότητα σε όλους μας (εκπαιδευτικούς, μαθητές, γονείς) να πραγματοποιήσουμε ένα ταξίδι στους τρεις ορόφους του. Μπορούμε να δούμε συναρπαστικά εκθέματα και συλλογές, να μεγεθύνουμε και να δούμε λεπτομέρειες, να δούμε μια σειρά από φωτογραφίες κ.ά.. Αν θέλετε να περιηγηθείτε εικονικά, πατήστε εδώ

ΑΤΛΑΣ-ένα wiki της ομάδας ΑΤΛΑΣ του Α.Π.Θ. για το γραμματισμό στις Φυσικές Επιστήμες

Η ομάδα ΑΤΛΑΣ υπό την επίβλεψη της Καθηγήτριας του Α.Π.Θ. κ. Φανής Σέρογλου παρουσιάζει μια συλλογή από δραστηριότητες για την τάξη με στόχο το γραμματισμό στις φυσικές επιστήμες. Οι δραστηριότητες έχουν αναπτυχθεί από ερευνητές/ερευνήτριες στη διδακτική των φυσικών επιστημών και από μελλοντικούς και εν ενεργεία εκπαιδευτικούς. Σε μια σειρά από θεματικές που αφορούν τις φυσικές επιστήμες (π.χ. νερό, καιρικά φαινόμενα, σεισμός,μύθοι και Επιστήμη,πεπτικό σύστημα κ.ά) παρουσιάζονται δραστηριότητες για το δημοτικό σχολείο που χρησιμοποιούν διδακτικές στρατηγικές όπως το θέατρο στην τάξη, η αντιπαράθεση επιχειρημάτων, το παιχνίδι ρόλων, ο σχεδιασμός αφίσας, οι αφηγήσεις (λογοτεχνία, ποίηση, φιλοσοφία, άρθρα από εφημερίδες), σχεδιασμός ιστοσελίδων κ.ά.Πατήστε εδώ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Ένα εκπαιδευτικό animation μικρού μήκους με θέμα την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στη Δυτική Μακεδονία. Σύμπραξη της Παιδαγωγικής Σχολής και του Τμήματος Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.
Επιστημονική επιμέλεια - συντονισμός - σενάριο: Άννα Σπύρτου - Επίκουρος Καθηγήτρια (Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης). Πατήστε εδώ

Μουσείο πειραμάτων

Περιλαμβάνει ιδέες και πειράματα με απλά υλικά που μπορούν να γίνουν στην τάξη και στο σπίτι

http://mouseiopeiramatwn.blogspot.gr/p/blog-page.html

Εργαστήριο ενέργειας ΚΑΠΕ

http://www.energolab.gr/index.asp?c=1

Χρήσιμες ιστοσελίδες με υλικό για τη διδασκαλία των Φ.Ε

http://www.primedu.uoa.gr/sciedu/yliko/

Σε αυτή τη σελίδα μπορείτε να βρείτε αρχεία με εργασίες στο μάθημα Διδασκαλία Φυσικών Επιστημών σε περιβάλλον ΤΠΕ, μετεκπαιδευόμενων στο ΜΔΔΕ του ΠΤΔΕ Παν. Αθηνών - Φεβρουάριος 2004. π.χ το φως και οι σκιές των σωμάτων, απειλούμενα είδη ζώων

http://www.primedu.uoa.gr/sciedu/BIBLIO/index.htm 

Σε αυτή τη σελίδα μπορείτε να βρείτε σε ηλεκτρονική μορφή τα βιβλία με τίτλο «Φυσικές Επιστήμες Ε΄και Στ΄ τάξης» τα οποία εκδόθηκαν το 2001 από τον ΟΕΔΒ και είναι βασισμένα στην εποικοδομητική θεωρία της μάθησης.

http://aplo.eled.auth.gr/

Ιδέες για πειράματα με απλά μέσα καθώς και προτάσεις για τη διδακτική τους αξιοποίηση μπορείτε να βρείτε στην σελίδα   που δημιούργησε ο καθηγητής του ΠΤΔΕ του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Π. Κουμαράς και οι συνεργάτες του. 

http://www.udel.edu/msmith/scied.html
50 διευθύνσεις στο Διαδίκτυο για θέματα διδασκαλίας των Φυσικών Επιστημών.
http://www.tmth.edu.gr/

Σε αυτή τη σελίδα θα βρείτε θέματα Τεχνολογίας και Επιστήμης, Ιστορίας και ανακαλύψεων, προγράμματα εκπαιδευτικών επισκέψεων, εικονικά και πραγματικά εκθέματα, κ.α.

http://www.e-yliko.gr/

Στο δικτυακό αυτό τόπο κατατίθενται προτάσεις διδασκαλίας (φύλλα εργασίας ανά βαθμίδα/τάξη/μάθημα), υποστηρικτικό υλικό, άρθρα και κείμενα παιδαγωγικού προβληματισμού καθώς και δικτυακές διευθύνσεις με σκοπό την παιδαγωγική τους αξιοποίηση

http://65.108.136.171/

Μια ελληνική σελίδα. πλούσια σε θέματα και οδηγίες για επίσκεψη σε άλλες ενδιαφέρουσες διευθύνσεις  

http://users.thess.sch.gr/salnk/

Σε αυτή τη σελίδα που έχει δημιουργηθεί από συνάσελφο εκπαιδευτικό υπάρχει πλόυσιο εκπαιδευτικό για όλα τα γνωστικά αντικείμενα του Δημοτικού με έμφαση στα Μαθηματικά και τις Φυσικές Επιστήμες

Γλώσσα των Φυσικών Επιστημών

Γλώσσα των Φυσικών Επιστημών

 Η γλώσσα των Φ.Ε.  είναι μια φυσική, ειδική γλώσσα, αφού σύμφωνα με ταξινόμηση η οποία προτείνεται από τον Παπαδοπετράκη (1998)[1]: α) όλες οι γλώσσες χωρίζονται, σε πρώτο επίπεδο, σε Φυσικές και Τεχνητές  ανάλογα με το αν δημιουργήθηκαν από ανάγκες διανθρώπινης επικοινωνίας ή από ανάγκες επικοινωνίας ανθρώπου με μηχανή ή μηχανής με μηχανή, αντίστοιχα. Σε δεύτερο επίπεδο, οι φυσικές γλώσσες χωρίζονται σε καθομιλούμενες και ειδικές, ανάλογα με το αν χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της καθημερινότητας ή έχουν δημιουργηθεί από την ανάγκη καταγραφής, επεξεργασίας, ανταλλαγής πληροφοριών και αναφέρονται σε μια πολύ συγκεκριμένη γνωστική περιοχή ή επιστημονικό πεδίο, όπως π,χ. η Φυσική, τα Μαθηματικά, η Βιολογία και άλλες. Ο όρος «ειδική γλώσσα» στη ελληνική βιβλιογραφία απαντάται και ως «γλώσσα ειδικότητας» (Φωτιάδου, 2004)[2].

Αποδεχόμενοι το γεγονός ότι η γλώσσα των Φ.Ε. είναι μια ειδική γλώσσα, το θέμα που  ανακύπτει είναι αν η γλώσσα των Φ.Ε., όπως και κάθε ειδική γλώσσα ή γλώσσα ειδικότητας, είναι διαφορετική ή αποτελεί υποσύνολο αυτού που ονομάζουμε γενική γλώσσα. Οι απόψεις των ειδικών άλλοτε συγκλίνουν και άλλοτε όχι. Για παράδειγμα, ο Phal (1972, όπως αναφέρεται στο Φωτιάδου, 2004)[3], υποστηρίζει ότι είναι εύκολο να διακρίνουμε τη συνάφεια ανάμεσα στη γλώσσα που χρησιμοποιούμε καθημερινά και σε αυτή που αποκαλούμε γλώσσα ειδικότητας, αφού πολλές φορές στην καθημερινή ζωή χρησιμοποιούμε όρους επιστημονικούς, χωρίς όμως αυτό να αποτελεί συνειδητή επιλογή επικοινωνίας, όπως συμβαίνει με τους επιστήμονες. Ο Vinger (1976, όπως αναφέρεται στο Φωτιάδου, 2004)[4], θεωρεί ότι η γλώσσα ειδικότητας μπορεί να θεωρηθεί ως μια ειδική καταγραφή συντακτικών δομών δανεισμένων από τη γενική γλώσσα οι οποίες, όμως, εμφανίζονται με μια συχνότητα διαφορετική από αυτή που παρατηρείται στη γενική γλώσσα.

Υιοθετώντας την παραπάνω άποψη η οποία υποστηρίζεται και από τον Lemke (1993)[5] που πιστεύει ότι όπως κάθε γνωστικό αντικείμενο, έτσι και οι Φυσικές Επιστήμες μπορεί να ιδωθούν ως ένας εξειδικευμένος τρόπος να μιλάς για αυτές. Υποστηρίζει ότι όλοι αναγνωρίζουμε μια «γλώσσα» που αφορά τα Οικονομικά, την Ιστορία, τη Γραμματική, την Ιατρική κ.ά αλλά ότι τελικά όλες αυτές οι «γλώσσες» αποτελούν μέρη της γενικής γλώσσας. Ο ίδιος, ειδικά για τις Φ.Ε., υποστηρίζει ότι ως αυτόνομος επιστημονικός κλάδος, έχει τη δική του γλώσσα, η οποία είναι εξειδικευμένη όχι μόνο λόγω του θεματικού της περιεχομένου (thematic content) αλλά και λόγω του ειδικού της ύφους (special style). Το ύφος  αυτό  διαμορφώνεται από την επιστημονική ορολογία, τη χρήση των λέξεων της καθημερινής ζωής στο πλαίσιο της Επιστήμης, τη Γραμματική και την αποφυγή υφολογικών μορφών που συχνά απαντώνται σε άλλα είδη γλώσσας (διήγηση, αφήγηση, διάλογο). Αρκετοί ερευνητές (Dimopoulos, Koulaidis, & Sklaveniti, 2005[6]; Halliday 1993[7]; Lemke 1993[8]) υποστηρίζουν ότι όσον αφορά τη Γραμματική υπάρχει μια προτίμηση στην παθητική φωνή και μια προτίμηση στα ουσιαστικά που προέρχονται από ρήματα, αντί των ίδιων των ρημάτων.

Ο γλωσσικός κώδικας που χρησιμοποιείται στις Φ.Ε. έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε ότι αφορά τη συγγραφή των σχολικών βιβλίων, τη γλώσσα που χρησιμοποιούν οι  εκπαιδευτικοί που διδάσκουν Φ.Ε., αλλά κυρίως τον τρόπο που οι μαθητές/τριες διδάσκονται και «μαθαίνουν» αυτόν τον κώδικα. Πα­ρουσιάζει μια ορισμένη τυπικότητα, καθότι οι επιστημονικές έν­νοιες διατυπώνονται μέσα από ένα συνδυασμό της φυσικής γρα­πτής γλώσσας, της γλώσσας των Μαθηματικών ή της Χημείας και άλλων συμβολικών κωδικών (Κουλαϊδής, κ.ά, 2002)[9].

---

[1]Παπαδοπετράκης, Ε.(1998). Οι απαρχές του Μαθηματικού Λόγου. Στο: Μια πολυεπιστημονική θεώρηση της γλώσσας (σελ. 241-247), Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.

[2]Φωτιάδου Τ. (2004). Γλώσσα ειδικότητας και γραμματισμός. Στο: Π.Παπούλια-Τζελέπη-Ε. Τάφα (Επιμ.), Γλώσσα και γραμματισμός στη νέα χιλιετία (σελ 205-211). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

[3] Φωτιάδου Τ. (2004). ό.π.

[4] Φωτιάδου Τ. (2004). ό.π.

[5] Lemke J. (1993). «Talking science: Language, learning, and values» ό.π.  σελ. 153.

[6] Dimopoulos, K., Koulaidis, B., & Sklaveniti, S. (2005). Towards a Framework of Socio-Linguistic Analysis of Science Textbooks:The Greek Case, Research in Science Education, 35: 173–195.

[7] Halliday, M. A. K., & Martin, J. R. (1993). «Writing science: Literacy and discursive power» ό.π. σελ. 54-69

[8] Lemke J. (1993). «Talking science: Language, learning, and values» ό.π.  σελ. 21.

[9] Κουλαϊδής, Β. κ.ά. (2002). «Τα κείμενα της Τεχνο-Επιστήμης στο δημόσιο χώρο» ό.π. σελ. 116-121.